EVA bxl – de kunst om samen oplossingen te bedenken en daar de nodige tijd voor te nemen.

Wat hebben SAW-B en EVA bxl, een Nederlandstalige organisatie in Brussel, met elkaar gemeen?
Ze delen dezelfde overtuiging: duurzame oplossingen worden samen met de betrokkenen bedacht, geduldig en methodisch. Vandaag krijgt deze visie vorm in Fabruka, een nieuwe plek waar sociale oplossingen worden bedacht voor en samen met de Brusselaars.

Achter EVA bxl schuilt een dertigjarige collectieve geschiedenis, en in het hart van dit geduldige mechanisme staat een vrouw die tijd beschouwt als een onmisbare luxe: Ingrid Pecquet.

 

“EVA bxl is een sociaal laboratorium”.

Als Ingrid Pecquet over EVA bxl spreekt, gebruikt ze zelden grote woorden. Ze geeft de voorkeur aan eenvoudige beelden: “een sociaal laboratorium”, zegt ze. Een plek waar je observeert, luistert en oplossingen voor de behoeften van Brussel test en actief omzet naar nieuwe structuren. En waar je ook accepteert dat niet alles meteen lukt.
Vanuit Schaarbeek, op een steenworp afstand van het Noordstation, ondersteunt EVA bxl projecten die zijn ontwikkeld om tegemoet te komen aan de behoeften van burgers. De kern van de organisatie is bewust klein gehouden: drie vaste medewerkers, die worden aangevuld naarmate er meer projecten komen, en weer terugkeren naar de oorspronkelijke kern wanneer de initiatieven eenmaal van de grond komen.

“Soms waren we met vijftien medewerkers, soms met drie. Dat hangt een beetje af van de behoeften van de projecten of de verschillende fasen ervan. Wanneer een initiatief zelfstandig wordt, wanneer we voelen dat het klaar en rijp is, gaat het zijn eigen weg.”

 

 

Behoeften gaan voor ideeën.

Bij EVA bxl beginnen we nooit met een oplossing. We beginnen met een ontstaansfase, de moeilijkste fase, met de vraag “Wat zijn uw behoeften?” die wordt gesteld rond een tafel waar begunstigden, partners, instellingen en soms financiers samenkomen.

“Als we het woord geven, komen er duizend behoeften naar voren. Het moeilijkste is om te kiezen. We kunnen niet alles doen. We moeten bepalen wat prioriteit heeft en vooral wat het leven van mensen echt kan verbeteren.”

Deze werkwijze is in de loop der jaren verfijnd tot een echte methodologie: het 5I-model (Inleven – Interpreteren – Ideevorming – Implementeren – Itereren en valoriseren). Een aanpak die empathie, interpretatie, ideevorming, implementatie, iteratie en valorisatie met elkaar verbindt. Een methode die ook ervan uitgaat dat EVA bxl soms een beslissing neemt en dat de beslissing op andere momenten volledig collectief is.

 

Wanneer projecten elkaar op natuurlijke wijze opvolgen…

De projecten van EVA bxl vertellen een samenhangend verhaal. Omdat moeders hun kinderen af en toe moesten achterlaten, ontstond er een alternatieve kinderopvang, Elmer, die later een opleidingscentrum voor kinderopvang werd. Deze moeders in opleiding wilden goedkoop eten en zo ontstond er een sociaal restaurant, Elan. Vervolgens ontstond er een doe-het-zelfdienst voor sociale en professionele integratie om dit restaurant te bouwen. Deze dienst richtte zich vervolgens op geïsoleerde ouderen.

“De projecten zijn met elkaar verbonden. Ze vloeien vaak voort uit elkaar. Het zijn de begunstigden die ons de weg wijzen.”

Deze logica van continuïteit is geen toeval. Ze is gebaseerd op een voortdurende aandacht voor de praktijk, maar ook op een zorgvuldige analyse van de actualiteit, het overheidsbeleid en de signalen die de behoeften van morgen aankondigen.

 

Financiering is nooit een ondergeschikte kwestie.

Bij EVA bxl is geld geen taboe en wordt het ook niet naar het einde van het proces verschoven. Het wordt vanaf het begin in de discussie meegenomen.

“Je kunt niet zeggen ‘we willen dit creëren’ en daarna pas over de financiering nadenken. Elke fase heeft zijn eigen financiële ondersteuning nodig.”

Europese, regionale, communautaire subsidies… EVA bxl jongleert met financieringslijnen, soms over meerdere jaren, soms door ze te combineren. Een bewuste evenwichtsoefening, mogelijk gemaakt door ervaring en een langetermijnvisie.

“Tussen het idee en de realisatie van een project zitten vijf tot zeven jaar. Die tijd is een rijkdom. Het geeft de mogelijkheid om te testen, bij te sturen en de structuren niet in moeilijkheden te brengen zodra ze zelfstandig worden. Sinds 1994 zijn op die manier meer dan tien nieuwe diensten van de grond gekomen.”

 

Fabruka, meer een evidentie dan een ommezwaai.

Toen het Fabruka-project op tafel kwam, herkende EVA bxl meteen een vertrouwd terrein. Dezelfde logica van sociale behoeften, dezelfde aandacht voor co-constructie, dezelfde wil om oplossingen te creëren die verankerd zijn in de Brusselse realiteit.

“Nieuwsgierigheid was het uitgangspunt. We zeiden tegen elkaar: dit lijkt erg op ons. En dan was er ook nog die wens om onze kennis te delen, niet alleen om te ontvangen.”

Als enige Nederlandstalige partner in het project brengt EVA bxl zijn grondige kennis van het Brusselse terrein en een beproefde methodologie in bij Fabruka. In ruil daarvoor wordt de structuur verrijkt met andere expertise, met name op het gebied van het opzetten van coöperaties.

“Vandaag voelen we dat delen echt is. Het is niet zomaar een woord in een dossier. Het is een dagelijkse praktijk. En dat is precies het DNA van Fabruka.”

 

 

Studeren, ouder worden, sterven: thema’s die door de stad lopen.

Sommige thema’s die binnen Fabruka worden behandeld, sluiten natuurlijk aan bij die van EVA bxl: vergrijzing in Brussel, diverssensitieve palliatieve zorg, alleenstaand ouderschap. Andere thema’s zullen volgen, soms onverwacht.

“We creëren geen nieuwe systemen. We kijken waar het huidige systeem tekortschiet. En daar grijpen we in. Altijd in samenwerking met de bestaande actoren.”

Universiteiten, hogescholen, zorginstellingen, overheden: iedereen wordt uitgenodigd om aan tafel te komen zitten. Niet als concurrenten, maar als partners in een gezamenlijke reflectie.

 

“Het is niet een bepaald project dat symbolisch is, maar onze aanpak.”

Wanneer we haar vragen welk project EVA bxl het beste belichaamt, noemt Ingrid geen namen. Ze heeft het eerder over een rode draad, het DNA en de co creatieve aanpak van EVA bxl die zowel zichtbaar is in de structuren die twintig jaar geleden zijn ontstaan als in die welke momenteel in ontwikkeling zijn.

“Je voelt een verwantschap. Zoals kinderen die het ouderlijk huis hebben verlaten, maar niet vergeten waar ze vandaan komen.”

 

En morgen?

Ingrid heeft het niet over groei of uitbreiding. Ze spreekt over een eenvoudige, bijna kwetsbare wens: tijd behouden.

“Tijd om na te denken. Tijd om te luisteren. Tijd om dingen voorzichtig en met veel aandacht voor de begunstigden te doen. Een traag tempo dat nodig is om iets waardevols voor de Brusselaars te ontwikkelen.”

In een stad die voortdurend in beweging is, blijft EVA bxl zo een vorm van actieve traagheid cultiveren. Een vruchtbare traagheid. En met Fabruka vindt deze manier van werken vandaag een nieuwe ruimte om zich te verspreiden.

 

Voor meer information: https://evabxl.be/